Kontrowersje wokół opłat za przedszkola

Rodzice dzieci uczęszczających do trzebnickich przedszkoli płacą za wyżywienie oraz tzw. opłaty stałe. Jednak przedszkola nie mogą pobierać opłat za 5-cio godzinny pobyt dziecka w placówce. Jak się dowiedzieliśmy gmina pracuje nad nową uchwałą ustalającą odpłatność. Czy oznacza to, że dotychczasowe opłaty były nielegalne? Jak się dowiadujemy, obecnie w trzebnickim samorządzie trwają prace nad nową uchwałą określającą wysokość opłat za pobyt dzieci w przedszkolu. Wielu rodziców pyta, czy oznacza to podwyżkę, czy obniżkę i czy dotychczasowe opłaty były legalne.- Czy ta nowelizacja nie ma przypadkiem na celu ukrycie faktu, że tzw. opłata stała, pobierana w trzebnickich przedszkolach jest nielegalna? - zapytał nas jeden z ojców trzylatka.-  Wiele gmin teraz przed sądami przegrało te sprawy, bo pobyt dzieci w przedszkolu to zadanie własne gminy i nie można za to brać pieniędzy. W dodatku jest to niekonsekwencja, bo opłata stała wcale nie jest stała i zależy od ilości posiłków, jakie dziecko je w przedszkolu. A przecież za wyżywienie płaci się osobno.

Sprawdziliśmy, rzeczywiście według uchwały trzebnickiego samorządu z 24 kwietnia 2008 r. "przedszkola prowadzone przez gminę Trzebnica zapewniają bezpłatną realizację podstaw programowych", ale jednocześnie uchwała wyznacza stawki opłat "za usługi świadczone  w stosunku do dzieci uczęszczających do przedszkola na 5 godzin dziennie": jeżeli dziecko korzysta z jednego posiłku rodzic ma zapłaci 3 proc. najniższego wynagrodzenia minimalnego (obecnie wynosi ono 1386 zł - przyp. red.), jeśli z dwóch posiłków - 8 proc., a jeśli pobyt dziecka przekracza pięć godzin i spożywa ono trzy posiłki, rodzic musi zapłacić 14 proc. najniższego wynagrodzenia. To nie wszystko, bo w kolejnym punkcie uchwała ustala "dzienną stawkę żywieniową", określającą ceny w zależności od ilości posiłków od 0,90 do 3,80 złotych, a w następnych dodaje możliwość pobierania opłat za nauki "ponadpodstawowe". Jak na przedszkole bezpłatne to trochę dużo.

W kuratorium oświaty też nie dowiedzieliśmy się, czy tak skonstruowany cennik jest legalny: - Gminy mają obowiązek zapewnić bezpłatnie tzw. podstawę programową, czyli pięciogodzinny pobyt dzieci w przedszkolu i realizację przewidzianego dla przedszkolaków programu nauczania. Ustawodawca nie określił, czy do podstawy wliczane są posiłki, czy nie. Dlatego gminy różnie interpretują przepisy i uchwalają lokalne prawo pod tę interpretację. Jednak skoro w podstawie programowej jest także nauka higieny przed i po posiłku a także nauka odpowiedniego zachowywania się przy stole, posiłek podawany w czasie realizacji podstawy programowej powinien być bezpłatny - powiedziała nam anonimowa wizytator.

Jak się do tego mają zapisy uchwały RM Trzebnicy: - Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że niewłaściwe jest pojęcie opłata stała. W rzeczywistości są to opłaty za usługi powyżej podstawy programowej - wyjaśnia  dyrektor trzebnickiego Zespołu Administracyjnego Placówek Oświaty Jerzy Trela. - Wysokość opłat zależy od czasu pobytu dziecka w przedszkolu. W praktyce większość z nich jest powyżej pięciu godzin.

- W przedszkolu mamy 120 dzieci. Większość z nich., ok. 60 proc. je u nas trzy posiłki dziennie, więc rodzice płacą maksymalną stawkę 14 proc. najniższego wynagrodzenia, czyli 194 zł. Ok. 14 proc. dzieci korzysta tylko z jednego posiłku i ich opłata stała wynosi 41,60; dla pozostałych rodziców, których dzieci jedzą dwukrotnie, opłata stała wynosi 110,90 - wyjaśnia dyrektor Przedszkola nr 1 Beata Szadkowska. - Nie jest możliwe, żeby rodzice nie byli informowani o wysokości opłaty stałej, jaka naliczana jest na ich dziecko, bo płacą także różne stawki żywieniowe. W potwierdzeniu zapłaty ma wyszczególnione te dwie opłaty i może zawsze sprawdzić.

W Przedszkolu nr 2 jeszcze więcej dzieci stołuje się trzy razy dziennie: - Mamy w tej chwili ponad 300 dzieci. Siedemnaścioro z nich na ogół je tylko śniadanie i ma najniższą opłatę stałą. Dziesięcioro korzysta z dwóch posiłków, a reszta z trzech - zapewnia Halina Saternus.

Jak wyjaśnił dyrektor Trela, obecnie w samorządzie trzebnickim przygotowywana jest nowelizacja uchwały dotyczącej odpłatności za pobyt dziecka w przedszkolu. Jej projekt ma być przedstawiony radnym na najbliższej - czerwcowej - sesji Rady Miejskiej.

- Według znowelizowanej ustawy o systemie oświaty samorządy mają do 1 września czas do podjęcia nowych uchwał w tej sprawie, które muszą być zgodne z najnowszymi przepisami - mówi dyrektor ZAPO- Te przepisy uściślają, że każde dziecko, które uczęszcza do przedszkola na podstawie programowej jest w przedszkolu za darmo. A podstawa programowa to jest minimum 25 godzin w tygodniu, czyli 5 godzin dziennie. Nie będzie można także pobierać pieniędzy za przygotowywanie posiłków.

W nowo przygotowywanej uchwale będzie więc określony czas rozpoczęcia i zakończenia "podstawy programowej", np. od godz. 8 do 13. W tym czasie wszystkie zajęcia - łącznie ze śniadaniem i np. drugim śniadaniem - będą nieodpłatne. Po tym czasie jednak za pobyt dziecka w przedszkolu rodzic będzie musiał zapłacić. - Będzie określona stawka za każdą godzinę pobytu dziecka powyżej pięciogodzinnej podstawy - wyjaśnił Trela.

Uchwała ma obowiązywać od pierwszego września.