Znaj swoje prawa! Obchodzimy Światowy Dzień Praw Osób Starszych

15 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Praw Osób Starszych. Został on ustanowiony w 2006 roku z inicjatywy Międzynarodowej Organizacji Zapobieganiu Przemocy wobec Osób Starszych i Światowej Organizacji Zdrowia.

W Polsce żyjemy coraz dłużej. Liczba seniorów rośnie każdego roku, a wraz z nią potrzeba znajomości swoich praw.

Choć nie istnieje specjalna „ustawa o prawach seniora”, to wiele przepisów zawiera szczegółowe zapisy dotyczące ochrony osób starszych.

Osoby starsze mają pełne prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ. W ramach opieki przysługują m.in.:

• refundacja leków dla seniorów 65+,
• bezpłatne szczepienia sezonowe,
• opieka długoterminowa, paliatywna i hospicyjna,
• darmowe badania profilaktyczne (tutaj warto skorzystać nawet zanim jest się seniorem - np. program 40+),
• rehabilitacja w ramach NFZ (w tym domowa).

Warto wiedzieć: niektóry sprzęt medyczny (np. wózki, ortezy, pieluchomajtki) można otrzymać z dofinansowaniem z NFZ. Tutaj warto zawsze dopytać, niestety, często dofinansowania nie są przyznawane z automatu. 

Seniorzy, jak każda inna grupa społeczna, mają prawo do życia w godności. Oznacza to m.in.:

• prawo do wyrażania własnych opinii,
• brak zgody na dyskryminację ze względu na wiek,
• prawo do ochrony prywatności i autonomii.

Jeśli czujesz się wykluczony, pomijany lub źle traktowany masz prawo to zgłosić np. do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Niestety, seniorzy często są ofiarami przemocy psychicznej i ekonomicznej, a także zaniedbań ze strony opiekunów.

Gdzie szukać pomocy?

Niebieska Linia: 800 120 002

Telefon Zaufania dla Seniorów: 22 635 09 54

Ośrodki pomocy społecznej (MOPS/GOPS)

Warto pamiętać, że przysługuje dostęp do:

• darmowych porad prawnych,
• programów aktywizacji społecznej,
• zajęć kulturalnych i rehabilitacyjnych,
• kart seniora i ulg transportowych.

Warto zapisać się do Klubu Seniora, na Uniwersytet Trzeciego Wieku lub skorzystać z pomocy specjalnych organizacji. 

Pytaj o przysługujące świadczenia - niestety, nie zawsze są one automatycznie przyznawane. Warto dopytać, lepiej o raz za dużo, niż za mało.

Zapisuj ważne rozmowy z lekarzem - warto mieć notatki, jeśli coś nie jest jasne - koniecznie dopytuj, masz prawo znać przebieg swojego leczenia oraz rozumieć wszystkie zalecenia. 

Poproś rodzinę lub opiekuna o pomoc w formalnościach.