Zabawa jest dobra na wszystko!

179

W wieku przedszkolnym zabawa przybiera różnorodne formy, stopniowo staje się bardziej samodzielną i twórczą. W wieku 3 lat dziecko bawi się samodzielnie i niezależnie od innych dzieci, niekiedy rozmawia z nimi, lecz nie nawiązuje kontaktu, który dotyczy czynności zabawowych; jest to tak zwana zabawa równoległa – dzieci bawią się obok siebie; jest to prawidłowe zachowanie i nie powinno martwić rodziców czy opiekunów.  Dziecko 4-letnie i starsze wkracza w kolejny etap i zaczyna bawić się wspólnie z rówieśnikami, wymieniając zabawki oraz uwagi dotyczące czynności zabawowych. Aby zabawa mogła być twórcza dziecko musi mieć odpowiednią ilość miejsca, posiadać odpowiednie zabawki i jasno określony czas na zabawę.

Zabawa odgrywa ogromną rolę w różnych sferach rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym: biorąc pod uwagę sferę fizyczną dziecka i wpływ zabawy na jej rozwój można stwierdzić iż wspomaga rozwój mięśni  i sprawności manualnej oraz umożliwia wyładowanie energii,  która  –  jeśli  jest  blokowana  –  wywołuje  napięcie  i rozdrażnienie. Analizując sferę społeczną i wpływ zabawy na jej rozwój, dostrzegamy że uczy  określonych  form zachowania, współpracy, dzielenia się z innymi, przyjaźni oraz innych umiejętności i uczuć, bez których dziecko staje się samolubne  i dominujące. Jeśli chodzi natomiast o wpływ zabawy na rozwój sfery poznawczej to dzięki niej dziecko zaczyna dostrzegać kształty,  kolory, rozmiar i struktury otaczających je przedmiotów. Oprócz tego, zabawa sprzyja kształtowaniu wyobraźni i kreatywności dziecka, bowiem powołuje ono do istnienia umowny świat zabawy, nie tracąc przy tym poczucia realności świata poza przestrzenią zabawową. Dziecko tworzy świat fikcji, staje się twórcą i panem innego świata. W ten sposób najpełniej odczuwa i rozwija swoją podmiotowość. Sytuacje zabawowe pobudzają dziecko do mówienia i dzięki temu wpływają na bogacenie się słownika, stopniowe przyswajanie form gramatycznych, usprawnienie narządów mowy i wzrost komunikatywności.

Każdy rodzaj zabawy odgrywa w rozwoju dziecka swoistą rolę, oddziałują one wszechstronnie na osobowość dziecka i procesy rozwojowe. Na przykład, zabawy ruchowe przyczyniają się do rozwoju motorycznego, a stosowany w nich różny typ ruchu prowadzi do rozwoju fizycznego. Zabawy te kształtują charakter, wolę, twórczą wyobraźnię, pamięć, pojęcia przestrzenne, uczą samodyscypliny, zaradności, kojarzenia szczegółów, dostrzegania przyczyn i skutków oraz kształtują spostrzegawczość i zacieśniają więzi koleżeńskie. Mogą to być zabawy swobodne i organizowane, w których realizowany jest określony cel. I tak zabawy orientacyjno-porządkowe wyrabiają umiejętność oceny kierunku i odległości, orientację w przestrzeni, uczą biegania bez potrącania, omijania przeszkód. Zabawy bieżne angażują duże grupy mięśniowe, pobudzają krążenie, oddychanie. Zabawy równoważne rozwijają zdolność utrzymywania równowagi, uczą przekraczania przeszkód, działają mobilizująco na układ nerwowy. Zabawy z elementami rzucania do celu rozwijają umiejętności rzucania, chwytania, zdolność oceniania kierunku i odległości. Zabawy rytmiczno-ruchowe wpływają na ogólne usprawnienie ruchowe dzieci, wyrabiają poczucie rytmu, koordynację ruchową oraz ćwiczą oddech.

Zabawy badawcze służą rozwijaniu zainteresowań dziecka, jego sprawności umysłowej, wzbogacaniu wiedzy o otaczającym świecie. Ważną rolę w tych zabawach odgrywa intuicja dziecka, a ciągła konfrontacja z rzeczywistością pozwala kształtować i poznawać obraz świata. Celem zabawy badawczej jest postawienie i rozwiązanie problemu. Starsze dzieci pod kierunkiem nauczyciela, wykonują doświadczenia, dostrzegają związki, formułują hipotezy. Starają się znaleźć rozwiązanie i dojść do sedna problemu.

Zabawy twórcze angażują dziecko do samodzielnego działania, spowodowanego ciekawością, pojawia się u dziecka osobisty stosunek do wykonywanych działań – dziecko pokonuje trudności i uczy się samodzielności. Tego typu zabawy dają poczucie, że dziecko samo coś dla siebie odkrywa.

Pamiętajmy, iż dobra zabawa jest potrzebna dziecku jak jedzenie czy picie, ubranie czy sen. Dobra to znaczy taka, która jednocześnie uczy i rozwija. Bo dziecko nie bawi się dlatego, że jest dzieckiem, ale bawi się dlatego, by stać się dorosłym.

ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here