Nie wszystkie kobiety chcą się badać

450

 Kobiety, które regularnie (raz w miesiącu) przeprowadzają samobadanie piersi, mogą wykryć guz wielkości około 1 cm. Guz wielkości do 2 cm, który okazałby się zmianą złośliwą, jest zwykle nowotworem w I stopniu zaawansowania i jest prawie w 100% wyleczalny. Mammografia daje szansę na wykrycie guzków już kilkumilimetrowych oraz zmian tzw. bezobjawowych (przedklinicznych), czyli we wczesnym stadium zaawansowania, zanim pojawią się jakiekolwiek symptomy choroby, jak wyczuwalny guzek w piersi, wciągnięcie brodawki sutkowej, wciągnięcie skóry, zniekształcenie zarysu piersi czy pojawienie się powiększonych węzłów chłonnych w dole pachowym.

Mammobus w ubiegłym roku na terenie powiatu trzebnickiego pojawiał się co kilka miesięcy. W tym czasie przeprowadzono wiele badań. W przeciągu całego roku z podziałem na gminy przeprowadzono: w Wiszni Małej, w czerwcu – 92 badania , w listopadzie – 74 badania, w Obornikach Śląskich – w czerwcu – 74 badania, w październiku – 98 badań, w Prusicach – w październiku – 80 badań, w Trzebnicy – w maju – 111 badań, w listopadzie – 125 badań, w Żmigrodzie – w czerwcu – 87 badań, w sierpniu – 42 badania,w  listopadzie – 68 badań i w Zawoni – w listopadzie – 73 badania.

 Mammografia jest najbardziej czułym i specyficznym badaniem w zwalczaniu raka piersi. Jest to obrazowa metoda badania gruczołu piersiowego (sutka) z użyciem minimalnej dawki promieniowania rentgenowskiego. W trakcie badania wykonuje się po dwa zdjęcia każdej piersi. Badanie pozwala na rozpoznanie i wykrycie tzw. zmian bezobjawowych (guzków oraz innych nieprawidłowości w piersi) w bardzo wczesnym etapie rozwoju – wtedy, kiedy nie są one wyczuwalne przez kobietę lub lekarza, co bardzo istotnie zwiększa szansę wyleczenia.

 – Badanie mammograficzne nie wymaga specjalnego przygotowania, jednakże zaleca się, aby przeprowadzać je w I fazie cyklu miesiączkowego (około 10. dnia cyklu), wtedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk. Do badania pacjentka rozbiera górną połowę ciała, a samo badanie trwa kilka minut i standardowo wykonuje się 4 zdjęcia po dwa ujęcia każdej piersi, w dwóch podstawowych projekcjach, tzn. w projekcji góra-dół oraz w projekcji skośnej – powiedziała nam dr Małgorzata Cymerman, dyrektor medyczna FADO Centrum Usług Medycznych.

Podczas badania technik elektroradiologii umieszcza pierś na stoliku aparatu mammograficznego i następnie zostaje ona dociśnięta do urządzenia przy pomocy płytki z przejrzystego tworzywa. Ucisk zastosowany w czasie unieruchomienia piersi jest niezbędny w celu zmniejszenia dawki promieniowania rentgenowskiego oraz uzyskania wyraźnego obrazu prawidłowych struktur sutka i ewentualnych zmian. Badanie jest całkowicie bezpieczne, a zastosowany ucisk nie uszkadza piersi i nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia. Niektóre kobiety mogą odczuwać w czasie badania ból, ale dla większości jest to jedynie krótko trwające uczucie dyskomfortu.

Jak często powinno być wykonywane badanie mammograficzne?

U kobiet przed 40 roku życia  mammografię wykonuje się jedynie w szczególnych przypadkach i pod nadzorem specjalisty. Wynika to z ograniczonej czułości tego badania w sutkach gruczołowych u młodych kobiet oraz rzadkiego występowania raka piersi poniżej 35 roku życia. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, wykonywanie tego badania zaleca się kobietom:  od 40 do 50 roku życia – raz na 2 lata, po 50 roku życia – raz w roku, na podstawie skierowania od lekarza. Dla kobiet w wieku 50-69 lat, które nie chorowały na raka piersi istnieje możliwość wykonania bezpłatnej mammografii w ramach programu NFZ. Na takie badanie nie jest wymagane skierowanie od lekarza. Skryningowe badanie mammograficzne powinno być wykonywane co 2 lata. Jednak u części kobiet występuje wskazanie do wykonania ponownego badania mammograficznego po upływie 12 miesięcy z powodu obciążenia następującymi czynnikami ryzyka: rak piersi wśród członków rodziny (u matki, siostry lub córki), mutacje w obrębie genów BRCA 1 lub BRCA 2.

 – Mammografia jest badaniem całkowicie bezpiecznym. Dawka promieniowania w trakcie badania jest porównywalna z dawką pochłanianą w trakcie prześwietlenia zęba czy promieniowaniem, jakie występuje w samolocie. Jedynym przeciwwskazaniem do badania mammograficznego jest ciąża – dodaje dr Małgorzata Cymerman.

Mammografia nie jest jedyną metodą stosowaną w wykrywaniu raka piersi. Współczesna medycyna dysponuje wieloma metodami diagnostycznymi, które pozwalają na pełną diagnostykę zmian w piersiach. Aby badanie było w pełni skuteczne, należy łączyć różne metody i dostosować je do wieku i budowy piersi kobiety. Obecnie mammografia uznawana jest za najlepszą metodę wczesnego wykrywania raka piersi u kobiet powyżej 40. roku życia i za najskuteczniejsze badanie przesiewowe (skryningowe) u kobiet w przedziale wiekowym 50–69 lat. Jest to badanie o wysokiej czułości i swoistości, które pozwala na wykrycie zmian we wczesnym stadium zaawansowania, a dzięki temu kobieta ma większe szanse na pełne wyleczenie choroby i zachowanie piersi.

 – USG piersi jest metodą bezpieczną i bezbolesną, zalecaną szczególnie w przedziale wieku 20–40 lat lub w każdym wieku jako badanie uzupełniające w celu rozwiania wątpliwości powstałych w badaniu mammograficznym. Badania USG nie wykorzystuje się do badań przesiewowych – informuje dr Małgorzata Cymerman.

Choć etiologia powstawania raka piersi nadal pozostaje nieznana, to udało się ustalić wiele czynników zwiększających zachorowalność. Jest to np. płeć żeńska (rak piersi u mężczyzn zdarza się 100 razy rzadziej), starszy wiek, pierwsza miesiączka przed ukończeniem 11. roku życia, menopauza po 54. roku życia, późny wiek pierwszego porodu (po 35. roku życia), długotrwała (co najmniej 10 lat) hormonalna terapia zastępcza, rodzinne występowanie raka piersi (poniżej 50. roku życia), rak piersi w wywiadzie, nosicielstwo mutacji niektórych genów (przede wszystkim BRCA1 i BRCA2) i łagodne choroby rozrostowe piersi.

 Czym jest badanie skryningowe i czym różni się od badania diagnostycznego?

Badanie skryningowe jest badaniem bezpłatnym, wykonywanym w ramach Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi, zorganizowanego przez Ministerstwo Zdrowia, a finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Na badanie skryningowe nie jest wymagana skierowanie od lekarza, kobieta chcąca wziąć udział w programie musi jednak spełnić kryteria NFZ.

 Badanie skryningowe oceniane jest niezależnie przez dwóch, a nawet trzech lekarzy specjalistów, a kobiety, u których wykryto nieprawidłowości kierowane są na dodatkowe badania diagnostyczne do jednego z ośrodków wytypowanych przez NFZ, celem postawienia ostatecznego rozpoznania. Wynik badania drukowany jest z systemu informatycznego NFZ, a jego treść zawiera najistotniejsze informacje dotyczące postawionego przez lekarzy rozpoznania.

 Badanie diagnostyczne zaś to badanie mammograficzne wykonywane na podstawie skierowania od lekarza, oceniane jest przez jednego lekarza radiologa. Wynik badania wydawany jest w formie opisu z zaleceniami dotyczącymi kontrolnego badania lub wskazaniem wykonania dodatkowych procedur medycznych niezbędnych do postawienia ostatecznej diagnozy.

MIEJSCOWOŚĆ Liczba osób kwalifikujących się do badania Liczba osób wyłączonych (były badane lub są już leczone na raka piersi Pozostało do przebadania Procent przebadania populacji
OBORNIKI ŚLĄSKIE (Gmina) 1420 847 573 59,65
OBORNIKI ŚLĄSKIE (Miasto) 1254 720 534 57,42
PRUSICE (Gmina) 341 213 128 62,46
PRUSICE (Miasto) 767 451 316 58,8
TRZEBNICA (Gmina) 2033 1318 715 64,83
TRZEBNICA (Miasto) 1064 664 400 62,41
WISZNIA MAŁA 1157 624 533 53,93
ZAWONIA 679 364 315 53,61
ŻMIGRÓD (Gmina) 980 687 293 70,1
ŻMIGRÓD (Miasto) 922 562 360 60,95

ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here